اپرلائه: شهر باستانی لیکیه

اپرلائه یا آپرلای (یونانی باستان: Ἀπέρλαι)، یک شهر لیکیایی است که در سده 400 پیش از میلاد تأسیس شده است. این شهر در دامنه شبه‌جزیره سیچاک بین کاش امروزی و Kekova واقع شده است. این شهر هیچ نقش مهمی در تاریخ یا سیاست ایفا نکرد، اما طول عمر 1300 ساله آن قابل توجه است. تصور می‌شود که ناهمواری‌های سخت مناطق داخلی، اپرلائه را از زمان تأسیس تا نابودی مجبور کرده است که به دریای مدیترانه متکی باشد. مردم اپرلائه در طول قرن‌ها سواحل شهر را با روش‌های متواضعانه تثبیت و توسعه دادند، اما روابط نزدیک خود را با دریا اساساً بدون داشتن اسکله‌ها یا تأسیسات بندری پیشرفته حفظ کردند. در اپرلائه که هنوز هیچ کاوش جامعی در آن انجام نشده است، در بررسی‌هایی که در سال 1996 توسط تیمی از دانشگاه مریلند انجام گرفت، پیشنهاد شد که یکی از منابع اصلی امرار معاش شهر، تولید رنگدانه ارغوانی (ارغوان صوری) به دست آمده از صدف‌های دریایی بوده است. در آن زمان، این رنگ فقط توسط اشراف رومی استفاده می‌شد. در دوره‌های بعدی، پارچه‌های رنگ ارغوانی توسط مقامات رده بالای مذهبی در واتیکان استفاده شد. بخشی از بخش‌های رو به جنوب سکونتگاه باستانی که به سمت دامنه در کنار دریا ساخته شده است، در زیر آب فرو رفته است. بلوک‌های پی متعلق به سازه‌ها به صورت پراکنده در زیر آب یافت می‌شوند. سازه‌های ویرانه‌ای که در خشکی باقی مانده‌اند، ظاهراً متعلق به حصارهای شهر و سازه‌های بندری هستند. در نتیجه زمین‌لرزه‌هایی که سکونتگاه باستانی واقع در دامنه در طول زمان متحمل شده است، مشاهده می‌شود که قطعاتی از برخی ساختمان‌ها و ویرانه‌ها تا حدی از دامنه به داخل دریا لغزیده و سقوط کرده‌اند. امروزه در میان سازه‌های زیر آب مانده، اسکله و اسکله پهلوگیری با 14 دیوار اصلی، 16 فضا و موج‌شکن در عمق کم قابل مشاهده است. علاوه بر این، علاوه بر رپرتوار سازه‌های سکونتگاه باستانی، بلوک‌های مربوط به بقایای کلیسا و نمازخانه در زیر آب در اطراف پراکنده شده‌اند. در نتیجه تحقیقات انجام شده، مشخص شد که دیوارهای شهر و موج‌شکن بندر در دوران هلنیستی مورد استفاده قرار می‌گرفته‌اند و داده‌های باستان‌شناسی کوچک به‌دست‌آمده در شهر نشان‌دهنده آثار دوره روم و بیزانس در سکونتگاه باستانی اپرلائه است. تحقیقات زیرآبی شهر باستانی آپرلای در سال 2009 با حمایت مؤسسه تحقیقات تمدن‌های مدیترانه‌ای Suna-İnan Kıraç انجام شد و مشخص گردید که کارگاه‌هایی برای تولید رنگدانه ارغوانی (ارغوان صوری) و سازه‌هایی که تصور می‌شود حوضچه‌هایی برای این رنگدانه بوده‌تر، در آن وجود داشته است.