Hıdırlık Kulesi Efsanesi

Hıdırlık Kulesi, Karaalioğlu Parkı'nın kesişiminde, surların güneybatı köşesinde yer alan sarımsı taş yapısıyla dikkat çeken tarihi bir simgedir.

Kaynaklarda yer alan bilgilere göre yapının kökeni ve komisyonu hakkında kesin bilgiler bulunmamakla birlikte, Roma İmparatoru Hadriyanus tarafından MS 2. yüzyılda inşa ettirildiği düşünülmektedir.

Mimari açıdan kule, 14 metre yüksekliğe sahip olup alt kısmı kare planlı bir kaide üzerinde yükselen silindir biçimindeki üst gövdeden oluşmaktadır.

Yapım malzemesi olarak sarımsı taşlar kullanılan yapının doğu tarafındaki kapısından girildiğinde alt katta küçük bir oda ile karşılaşılır ve buradan bir dehliz içindeki merdivenle üst kata çıkılır.

Fonksiyonu ve günlük kullanımı zaman içerisinde değişiklik göstermiş; kule bir deniz feneri, körfeze gelen gemileri gözetleme kulesi, Bizans döneminde askeri karakol ve tahkimat olarak kullanılmıştır.

Alt kattaki odanın duvarlarında yüzyıllarca süren su sızmaları neticesinde kaybolmaya yüz tutmuş fresk kalıntıları bulunması, yapının bazı kaynaklarca bir kahraman mezarı olarak gösterilmesine yol açmıştır.

Hasar, onarım ve değişim süreçleri izlendiğinde, yapının üst kısmında Selçuklu ve Osmanlı dönemlerine ait restorasyon izleri açıkça görülebilmektedir.

Ziyaretçilerin bugün karşılaştığı yapı, karasal surların deniz surlarıyla birleştiği noktada yükselmekte ve üst kattaki kalın duvar kitlesinin etrafındaki gezi alanından körfez manzarasını sunmaktadır.

Adını taşıyan Hıdırlık ismi, kelime anlamı olarak Hıdır'ın yeri demek olup, Hıdırellez bahar festivalinin kutlandığı ve Hızır ile İlyas'ın buluştuğuna inanılan geleneksel tören alanlarına verilen isimlerle halk inancında yer bulmuştur.

Tarihsel süreçte 1919 ile 1922 yılları arasında İtalya işgaline uğrayan yapı ve şehir, düzensiz Türk kuvvetlerinin silahlı isyanı sonucunda İtalyanların çekilmesiyle Mustafa Kemal'in kuvvetlerine devredilmiştir.