افسانه مصطفی کمال آاتورک

مصطفی کمال که در سالونیک در دوران افول امپراتوری عثمانی متولد شد و از سنین جوانی در درجات نظامی ترقی کرد، سفری رهبری را آغاز کرد که مسیر تاریخ را تغییر داد. داستان‌های پیرامون تاریخ تولد و دوران کودکی او به تدریج وضعیتی افسانه‌ای در میان مردم به خود گرفت، به طوری که سنت‌های شفاهی ادعا می‌کردند او در یک شب طوفانی به دنیا آمده و این پیش‌بینی‌کننده سرنوشتی فوق‌العاده بوده است.

در سال‌های اولیه حرفه نظامی‌اش، از بیابان‌های طرابلس تا جبهه‌های سخت بالکان، این افسر جوان برای دفاع از سرزمین‌های عثمانی به شدت جنگید و در میان نیروها به خاطر روحیه سازمانی استثنایی‌اش شناخته شد. نقش محوری او در دفاع از گالیپولی در طول جنگ جهانی اول، به ویژه در چونوک بایر و نبردهای آنافارتاس، او را در نظر عموم به مقام «قهرمان آنافارتاس» ارتقا داد.

افسانه حاکی از آن است که وقتی او سربازان خود را در گالیپولی با این کلمات جاودانه فرماندهی کرد: «من به شما دستور حمله نمی‌دهم، من به شما دستور مرگ می‌دهم»، قطعه ترکش اصابت کرده به ساعت جیبی‌اش که جانش را نجات داد، بعدها توسط مردم به عنوان نشانه‌ای معجزه‌آسا تلقی شد. چنین لحظات تاریخی، شخصیت او را به عنوان یک رهبر بی‌باک که آماده بود همه چیز را برای وطنش به خطر بیندازد، تثبیت کرد.

پس از ورود به استانبول پس از آتش‌بس مودروس، با دیدن کشتی‌های جنگی دشمن لنگر انداخته در تنگه، اعلامیه سرسختانه او که: «همانطور که آمدند، خواهند رفت!» به اولین جقه مقاومت تبدیل شد که سرنوشت ملت را برمی‌گرداند. ورود او به سامسون با کشتی بخار باندیرما در ۱۹ مه ۱۹۱۹ به عنوان آغاز واقعی جنگ استقلال ترکیه جشن گرفته می‌شود.

با متحد کردن آناتولی در اطراف مرزهای ملی از طریق کنگره‌های ارزروم و سیواس، مصطفی کمال اراده ملی را به عنوان بالاترین مرجع علی‌رغم فشارهای دولت استانبول و نیروهای اشغالگر تثبیت کرد. با گشایش مجلس ملی کبیر در آنقره در ۲۳ آوریل ۱۹۲۰، او پایه‌های یک دولت جدید را گذاشت و متعاقباً نیروهای اشغالگر را از طریق نبرد ساکاریا و تهاجم بزرگ از کشور بیرون راند.

پس از تهاجم بزرگ، هنگام ورود به ازمیر، هنگامی که پرچم یونانی گسترده شده روی پله‌های خانه‌ای که قرار بود در آن اقامت کند به او ارائه شد، او دستور داد آن را بردارند و اظهار داشت: «پرچم نمایانگر شرافت یک ملت است؛ نمی‌توان آن را لگدمال کرد.» این ژست موضع نجیبانه و جوانمردانه او را حتی نسبت به یک دشمن شکست‌خورده به نمایش گذاشت و جایگاه او را به عنوان یک دولتمرد واقعی برجسته کرد.

با اعلام جمهوری، آاتورک اصلاحات بی‌سابقه‌ای را با هدف ارتقای ترکیه به سطح تمدن‌های معاصر معرفی کرد. از اصلاحات الفبا و قانون مدنی گرفته تا مقررات پوشاک و اتحاد آموزش، او جامعه را به طور اساسی دگرگون ساخت و استقلال ملی و ساخت یک دولت-ملت مدرن را در اولویت قرار داد.

آاتورک در طول زندگی خود به خاطر اشتیاقش به مطالعه، عشق به طبیعت و فداکاری عمیق به علم شناخته شده بود. هنگامی که او در کاخ دولما باغچه در ۱۰ نوامبر ۱۹۳۸ درگذشت، جمهوری‌ای مستقل، سکولار و نیرومند به جا گذاشت و تضمین کرد که نام او به عنوان یک دولتمرد افسانه‌ای در تاریخ جهان ماندگار خواهد ماند.