افسانه پل اولوک: تاریخ، معماری و اسرار دوران رومی

افسانه پل اولوک بر پایه روایت‌هایی استوار است که از اعماق گذشته تراوش کرده و سینه به سینه توسط ساکنان محلی نقل شده است. این سازه که بر فراز آب‌های خروشان رودخانه‌ای که قبلاً اوریمدون نامیده می‌شد قد علم کرده، در میان اهالی نه به عنوان یک گذرگاه معمولی، بلکه به عنوان افسانه‌ای که اراده انسان را در تقاطع کوه‌ها و دره‌ها به مبارزه می‌طلبد، به یاد آورده می‌شود.

بر اساس اسناد تاریخی و فنون ساختاری، این پل در دوران امپراتوری روم در نزدیکی شهر باستانی سلگه که به عنوان پایتخت استان پیسیدیا عمل می کرد، ساخته شد. این پل که بر روی یک جاده باستانی پرپیچ و خم از منطقه ساحلی پامفیلیه به سوی مناطق داخلی پیسیدیا قرار دارد، در یکی از پرشیب‌ترین و مرتفع‌ترین نقاط دره جانمایی شده است.

این سازه که در حدود 5 کیلومتری شمال روستای بشکوناک در منطقه‌ای کم‌جمعیت احداث شده، رودخانه را در ارتفاعی بسیار بالا نسبت به بستر دره قطع می‌کند. این ارتفاع چشمگیر از دیرباز زمینه ساز افسانه‌ها و داستان‌های پر از شگفتی در منطقه بوده است.

این گذرگاه باستانی که از نظر معماری به طرز فوق‌العاده‌ای حفظ شده است، 14 متر طول و 3.5 متر عرض دارد و عرض مسیر عبور آن 2.5 متر است. دهانه آزاد طاق منفرد آن تقریباً 7 متر اندازه‌گیری شده است.

مواد و تکنیک‌های به کار رفته در ساخت پل، مهارت مهندسی آن دوران را آشکار می‌سازد. سنگ‌های گوه شکل بدون استفاده از ملات و به صورت سنگ‌تراش‌های در هم قفل‌شونده با ضخامت 60 سانتی‌متر برای هر کدام چیده شده‌اند.

این تکنیک ساختمانی مستحکم و سنگ‌کاری بی‌نقص، به قرن 2 میلادی، یعنی زمانی که سلگه در اوج شکوفایی بود، اشاره دارد. محققان به‌طور کلی این دوره را به عنوان فاز ساخت‌وساز این سازه می‌پذیرند.

این منظره که با جغرافیای وسیع‌تری که شامل یک پل قدیمی دیگر باقی مانده در 42 کیلومتری پایین دست در نزدیکی آسپندوس به نام پل کوپری‌پازار است پیوند خورده، نشانه‌های پایداری از مهندسی روم را به همراه دارد.

امروزه مسافرانی که از این پل بازدید می‌کنند، با منظره رودخانه کوپری‌چای که با خروش از میان صخره‌های شیب‌دار می‌گذرد و شکوه این طاق سنگی که سکوت خود را در طول هزاره‌ها حفظ کرده است، روبرو می‌شوند.