ترابنا در مرزهای لیکیه‌ی باستانی، در جغرافیایی کوهستانی که با منطقه پامفیلیه تلاقی می‌کند، واقع شده و بقایای آن امروزه در منطقه گییک‌بایری در نزدیکی چاعلارجه در شهرستان کنیالتی آنتالیا قرار دارد.
نام شهر برای نخستین بار در اسناد تاریخی روی میل‌سنگی موسوم به Stadiasmus Patarensis که در دوران امپراتور روم کلودیوس در پاتارا حفاری شده و به سال‌های ۴۵ و ۴۶ میلادی تاریخ‌گذاری می‌شود، ذکر شده است.
این سکونتگاه که هیچ مدرکی دال بر وجود آثار دوران هلنیستی ندارد، در دوران روم بخشی از اتحادیه لیکیه شد و با مقبره‌های تابوتی سنگی به سبک لیکیایی متعلق به این دوران شناخته می‌شود.
بر روی سکه‌های باستانی که در کاوش‌های باستان‌شناسی کشف شده‌اند، تصویر امپراتور گوردیان سوم نقش بسته و در دوران این حاکم به شهر حق ضرب سکه خودش اعطا شده است.
بر اساس یک سند کتیبه‌ای که به سال‌های ۲۷۸ و ۲۷۹ میلادی تاریخ‌گذاری می‌شود، این شهر در زمان استانداری ترنتیوس مارسیانوس، فرماندار ایالت لیکیه-پامفیلیه، وضعیت کلنی روم را به دست آورد.
این شهر باستانی که در دوران روم شرقی یا امپراتوری بیزانس از نظر اداری و فرهنگی به منطقه پامفیلیه متصل شد، در پی‌های خود عناصر رومی و بیزانسی را به همراه دارد.
بقایای ترابنا برای نخستین بار توسط کارول لانسکرونسکی در جریان سفر اکتشافی علمی در سال ۱۸۸۲ مستند شد و در انتشار سال ۱۸۹۲ به خوانندگان معرفی گردید.
بقایایی که بر روی تپه‌ای کوچک گسترده شده‌اند، در جنوب با دامنه‌های سیوریداغ و در شمال با آکروپولیس محدود شده و با دیوارهای دفاعی دوره اولیه بیزانس احاطه شده‌اند.
در بافت معماری شهر، حمام‌های رومی، باسیلیکای اولیه بیزانس و آکروپولیس و بقایای کلیسای الحاقی متعلق به دوره میانه بیزانس جلب توجه می‌کنند.
با وجود اینکه ترابنا سکونتگاهی کوچک است، حمام‌های رومی آن با مساحت داخلی ۳۰۲ متر مربع و ابعاد کلی ۴۲۳ متر مربع به همراه دیوارها، با کیفیتی ساخته شده‌اند که با حمام‌های شهرهای بزرگ لیکیه رقابت می‌کنند.
Wikimedia research dossier · آخرین بررسی: 2026-10-18 12:38:41
