Alaniya arxeologiya muzeyi mifologik hikoyalar va qadimgi davrlar izlarini o’zida saqlagan boy tarixga ega. Muzeyning eng diqqatga sazovor figuralaridan biri bo’lgan va mifologiyada dramatik qismatga ega Gerkules haykali tashrif buyuruvchilarni afsonaviy sayohatga boshlaydi.
Muzey o’z eshiklarini ilk bor 1967 yilda ochgan. Anqara Anadolu sivilizatsiyalari muzeyidan keltirilgan ilk bronza davri, Urartu, Frigiya va Lidiya davrlariga oid ashyolar muzey poydevorini tashkil etgan, keyinchalik esa olib borilgan qazish ishlari bilan kolleksiya boyitib borilgan.
Muzeyning eng muhim asari deb topilgan, milodiy 2-asrga oid bronza quyma Gerkules haykali alohida ajratilgan maxsus zalda namoyish etilmoqda. Bo’yi 52 santimetr bo’lgan ushbu haykal mifologik qahramonning dramatik hayot yo’lini va san’at nafosatini bugungi kungacha yetkazib kelmoqda.
Arxeologiya bo’limida namoyish etilayotgan eng qadimgi asarlardan biri Alaniya atrofidan topilgan miloddan avvalgi 7-asrga oid Cebelireis tog’idagi Finikiya tilidagi yozuvdir. Ushbu bitik mintaqaning qadimgi tillari va madaniy aloqalari haqida muhim ma’lumotlarni beradi.
Muzeyda Arxaik, Klassik, Hellenistik, Rim va Vizantiya davrlariga oid bronza, marmar, loy, shisha va mozaika topilmalari, shuningdek, boy kul idishlari va tangalar kolleksiyasi mavjud. Bundan tashqari, Saljuqiylar va Usmonlilar davriga oid turk-islom asarlari ham kolleksiyaga alohida mazmun bag’ishlaydi.
Etnografiya bo’limida Alaniya tumanidan yig’ilgan va hududning folklor xususiyatlarini aks ettiruvchi yörük gilamlari, qopchalar, xaltalar, kiyimlar, kashtachilik namunalari, qurollar va kundalik ro’zg’or buyumlari namoyish etilmoqda. Qadimgi Alaniya uyiga xos kundalik xona ko’rinishi ham ushbu bo’limda mehmonlarga taqdim etiladi.
Muzeyning ochiq osmon ostidagi bog’ida Rim, Vizantiya va Islom davrlariga oid tosh asarlar hamda Rim davri dafn marosimlari urf-odatlarini aks ettiruvchi qoldiqlar mavjud. Shuningdek, qadimgi O’rta yer dengizi mintaqasidagi zaytun moyini olish usullari kabi qishloq xo’jaligiga oid asarlar ham bog’da qo’yilgan.
Wikimedia research dossier · Oxirgi tekshiruv: 2026-10-19 13:21:14
