آرنائه یا آرنئی یک شهر باستانی لیکیه است که توسط کاپیتو در کتاب ایساوریکا ذکر شده و از طریق سنتهای شفاهی و پژواکهای باستانشناسی حفظ شده است. این سکونتگاه باستانی در نزدیکی محله ارنز در منطقه فینیکه استان آنتالیا، در فاصله 26 کیلومتری شمال غربی میرا قرار دارد.
این شهر به طور طبیعی روی تپهای صخرهای که از روستا به سمت جنوب امتداد یافته محافظت شده و از سه طرف در محاصره درههای عمیق است. این مکان دورافتاده که به خاطر دسترسی دشوارش شناخته شده است، نیازمند انشعاب از جاده لیمایرا-آریکاندا و نزول به درون دره است.
اطلاعات بسیار کمی درباره ریشههای دقیق آرنئی در دست است، اگرچه کتیبهها نجوا میکنند که در طول قرن 1. قبل از میلاد در همبستگیهای سیاسی (سیمپولیتیا) گنجانده شده بود. سوابق نشان میدهند که این سکونتگاه تا پایان دوران بیزانس به میرا متصل باقی مانده و به عنوان یک اسقفنشین تابع وابسته به میرا در جایگاه نهم ظاهر شده است.
قدیمیترین آثار در میان ویرانهها شامل دو آرامگاه صخرهای از دوره کلاسیک و مقبرههای ساختار چوبی به سبک لیکیه دارای کتیبههای لیکیایی است. بلوکهای ذوزنقهای شکل در دیوارهای قلعه نیز وجود این مرحله اولیه را تأیید میکنند.
در دوره هلنیستی، یک دیوار دفاعی بیضوی شکل که با خطوط طبیعی تپه شکل گرفته بود، آکروپولیس را محافظت میکرد. تکنیکهای سنگچینی به کار رفته در این دیوارها منعکسکننده تطبیقات معماری در دوران متوالی است.
در دوران روم، بلوکهای کتیبهدار که در داخل دیوارها استفاده مجدد شدهاند، وجود حمامی را آشکار میکنند که بعدها به مهمانسرا تبدیل شد. این سازه که به تراژان تقدیم شده است، برای اثبات وجود «پاروخیون»، یک مهمانسرای رسمی که در هیچ شهر دیگر لیکیه ناشناخته است، اهمیت دارد.
یکی از چهرههای برجسته این دوران، لالا از آرنائه، بانوی نجیبزاده و همسر دیوتیმოს است که به عنوان کاهنه آیین امپراتوری خدمت میکرد. لالا مبلغ 3000 دینار برای کمک به تحولات ساختاری شهر کمک کرد و به شایستگی تجلیل شد. کتیبه محلی دیگری به توبالواس، خدای محلی تقدیم شده است.
این شهر در طول تاریخ بلایای طبیعی شدیدی را تحمل کرد. پس از زلزله بزرگ سال 141 میلادی، از اوپرامواس کمک دریافت کرد و توسط جیسون از کیانای حمایت شد. پس از زمینلرزه 5 اوت سال 240، این شهر به یکی از شهرهای ممتازی تبدیل شد که امپراتور گوردیان سوم حقوق ضرب سکه را به آن اعطا کرد.
دوران بیزانس اثر خود را در شیب جنوبی سکونتگاه با یک کلیسای سه راهرویی اولیه بیزانسی به جا گذاشته است. این کلیسا با یک آپسی به قطر 3.65 متر و یک نارتکس مفروش با موزاییک، با نقش برجسته یک صلیب لاتین متساویالاضلاع که در دیوار خانه روستایی تعبیه شده است، همراه است.
امروز، بازدیدکنندگانی که به سمت آرنئی صعود میکنند، به جای ایستادن در برابر سازههای مقتدرانه، نجواهای بادهای دره و سکوت تپه صخرهای را لمس میکنند. آرنائه دیگر یک اسقفنشین مسکونی نیست و امروزه توسط کلیسای کاتولیک صرفاً به عنوان یک کرسی اسقفی افتخاری فهرست شده است.
Wikimedia research dossier · آخرین بررسی: 2026-09-23 11:27:27


